Yangın dolabı ve hortum sistemi ne zaman kontrol edilmeli?

Kısa cevap: Yangın dolapları ve hortum makaraları TS EN 671-3 standardına göre takip edilir: bina tarafında düzenli (genellikle aylık) gözle kontrol, yetkili bir firma tarafından yılda bir bakım ve hortumların beş yılda bir en yüksek çalışma basıncında basınç testi. Dolabın tek başına bir anlamı yoktur; onu besleyen yangın suyu deposu, pompa ve vanaların da aynı takvimde kontrol edilmesi gerekir.

Her binada yangın dolabı zorunlu mu?

Hayır. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, yangın dolabı ve hortum sistemini binanın yüksekliğine, kat alanına ve kullanım türüne göre zorunlu tutar. Yüksek binalarda, büyük alanlı karma kullanımlı yapılarda ve belirli otoparklarda zorunluluk yaygındır; az katlı küçük konut binalarında ise çoğu zaman yalnız taşınabilir söndürücüler yeterli sayılır.

Binanızda yangın dolabı varsa, zorunlu olsun ya da olmasın, çalışır durumda tutmak zorundasınız: Çalışmayan bir dolap, yangın anında zaman kaybettirir ve sorumluluk tartışmasında yönetimin aleyhine olur. Taşınabilir söndürücüler için apartmanda yangın tüpü zorunlu mu yazımıza bakın.

Kontrol takvimi bir bakışta

Aylık gözle kontrol: yönetici formu

Aşağıdaki listeyi çıktı alıp her dolabın içine koyabilir, her ay tarih ve imza atarak kullanabilirsiniz:

1. Dolabın önü boş mu? (Eşya, bisiklet, koli yok)
2. Kapak kolayca açılıyor mu, kilitliyse cam kırılarak ya da anahtarsız açılabiliyor mu?
3. "Yangın dolabı" işareti yerinde ve görünür mü?
4. Hortum makarada düzgün sarılı, ezik, çatlak ya da kesik yok mu?
5. Lans (püskürtme ucu) yerinde ve hortuma bağlı mı?
6. Vanada ya da bağlantılarda damlama, nem izi veya pas var mı?
7. Basınç göstergesi varsa değer normal aralıkta mı?
8. Son yıllık bakım etiketi bir yıldan eski mi?

Formda "hayır" ya da şüpheli bir cevap çıktıysa yetkili firmaya yazılı bildirim yapın; küçük bir sızıntı, yangın anında basınç kaybına dönüşebilir.

Yıllık bakımda firmadan neler isteyin?

• Her dolabın konumunu, seri numarasını ve yapılan işlemi gösteren yazılı bakım raporu,
• dolabın en uzak noktasında akış ve basıncın ölçüldüğünü gösteren değerler,
• değişen parçaların listesi ve gerekçesi,
• her dolaba yapıştırılan, bakım tarihini ve firmayı gösteren etiket,
• beş yıllık basınç testinin ne zaman yapıldığı ve bir sonraki tarih.

Firmanın yangın sistemleri bakımında hizmet yeterlilik belgesi bulunup bulunmadığını sözleşmeden önce sorun.

Rapor elinize geçtiğinde onu yalnız dosyalamayın; "değiştirilmesi önerilir" ya da "uygun değil" yazan her satırı ayrı bir iş olarak listeleyin. Küçük parça değişimleri yöneticinin harcama yetkisi içinde hemen yaptırılabilir. Pompa yenilemesi ya da boru hattı onarımı gibi büyük işler için ise birden fazla teklif alıp kat malikleri kurulunun onayına sunmak, hem bütçe hem sorumluluk bakımından daha güvenli yoldur. Bir sonraki bakımda bu eksiklerin kapatıldığını raporda ayrıca yazdırın.

Dolabı besleyen sistem: depo, pompa, vana

Dolap, ancak arkasındaki su sistemi kadar güvenlidir. Binada yangın suyu deposu ve yangın pompası varsa:

• Depo seviyesinin yangın için ayrılan hacmin altına düşmediğini kontrol edin; içme suyu deposuyla ortaksa yangın rezervinin korunduğundan emin olun.
• Pompanın otomatik devreye girdiğini firmaya düzenli test ettirin; pompa odasını depo olarak kullanmayın.
• Ana vanaların açık konumda olduğunu ve mühürle sabitlendiğini kontrol edin; kapalı unutulmuş bir vana bütün sistemi işe yaramaz hâle getirir.
• Kışın soğuk bölümlerden geçen boruların donmaya karşı korunduğunu kontrol edin.

İçme suyu deposunun ayrıca temizliği için su deposu temizliği yazımıza, hidrofor için hidrofor bakımı yazımıza bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Dolap hortumunu bahçe sulamak ya da ortak alan yıkamak için kullanmak; hortum yıpranır, sarma bozulur.
• Hırsızlık korkusuyla dolabı asma kilitle kilitlemek.
• Yıllık bakımı yapan firmanın beş yıllık basınç testini atladığını fark etmemek.
• Tadilat sırasında dolap önüne alçıpan, dolap ya da vitrin çekip erişimi kapatmak.
• Yangın pompasının elektrik beslemesini ortak elektrik tasarrufu için kesmek.

Tartışmalı ya da belirsiz durumlar

Eski binalarda sonradan konmuş, projede yer almayan dolaplar ya da bağlı olduğu deponun yetersiz olduğu sistemler sık görülür. Böyle bir sistemin yönetmelik bakımından yeterli olup olmadığı yerinde mühendislik incelemesi gerektirir; kesin hükmü itfaiye verir. İyileştirme maliyetinin paylaşımında anlaşmazlık çıkarsa kat malikleri kurulu kararı esastır; uyuşmazlıkta sulh hukuk mahkemesine başvurulabilir.

Bir diğer belirsiz konu, dolapların bir kısmının işyeri ya da otopark gibi ayrı kullanımlı bölümlerde bulunmasıdır. Sistem bütün binaya hizmet ediyorsa bakımı ortak giderdir; yalnız bir bölüme hizmet eden ayrı bir tesisat varsa bu, yönetim planına ve kurul kararına göre o bölüme yükletilebilir. Konuyu karar defterine açıkça yazdırmak sonraki tartışmaları önler.

Aylık kontrolde bir eksik bulduğunuzda firmaya gönderebileceğiniz kısa bildirim:

.../.../...... tarihinde yapılan aylık gözle kontrolde ... katındaki yangın dolabında [hortumda çatlak / vanada damlama / lansın eksik olduğu] tespit edilmiştir. Bakım sözleşmemiz kapsamında en kısa sürede inceleme yapılmasını, onarım ücretli ise önceden yazılı teklif verilmesini rica ederiz. — Yönetim

Kuzey Bina Yönetimi, yangın güvenliği hizmeti kapsamında dolap, pompa ve depo kontrollerini tek takvimde toplayıp bakım firmasının işini sizin adınıza takip edebilir.