Apartmanda yangın tüpü zorunlu mu? Sayı, yer ve dolum

Kısa cevap: Evet. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, apartmanlar dahil binalarda taşınabilir yangın söndürücü bulundurulmasını zorunlu tutar ve sayıyı bina alanına bağlar. Yaygın uygulanan temel ölçüt, her 500 m² ve kesri için bir adet 6 kg'lık kuru kimyevi tozlu (ya da eşdeğer) söndürücü ve her katta en az bir adettir; kazan dairesi, elektrik odası ve otopark gibi bölümler için ayrıca uygun türde cihaz gerekir. Cihazların bulundurulması kadar düzenli kontrol, bakım ve dolumu da yönetimin sorumluluğundadır.

Kim sorumlu, kim öder?

Ortak alanlardaki yangın söndürücüler binanın ortak güvenlik donanımıdır. Satın alınması, yerleştirilmesi, kontrolü ve dolumu yöneticinin görev alanındadır; bedeli ortak gider olarak işletme projesine yazılır ve kat maliklerince paylaşılır. Daire içinde bulundurulan söndürücü ise malikin kendi tercihidir; yönetmelik ortak alanlar için konan cihazların yerine daire içindekileri saymaz.

Yönetici harcama yetkisinin sınırları içinde kalan alımları doğrudan yapabilir; sayının fazla olduğu ya da yangın dolabı, algılama sistemi gibi kapsamlı iyileştirmelerin gerektiği durumlarda konuyu kurula taşımak daha sağlıklıdır. Her iki durumda da alınan cihazların faturası ve teslim listesi işletme defterine işlenmeli, kat maliklerinin gider kalemini görebilmesi sağlanmalıdır. Satın alma yerine kiralama ya da bakım dahil hizmet teklifi alınacaksa, sözleşmede cihaz sayısının ve dolum periyodunun yazılı olmasına dikkat edin.

Yönetimin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi yalnız bir eksiklik değildir: Yangın çıktığında ve hasar büyüdüğünde, ortak alanda söndürücü bulunmaması ya da bulunanların boş çıkması hem sigorta hem sorumluluk tartışmasında yönetimin aleyhine kullanılır. Sigorta tarafı için bina sigortası zorunlu mu yazımıza bakabilirsiniz.

Binanıza kaç adet gerekir? Örnek hesap

Hesapta binanın toplam inşaat alanı ve kat sayısı birlikte dikkate alınır. Aşağıdaki örnekler yaygın uygulanan ölçüte göre kabaca hazırlanmıştır:

Bu sayılara kazan dairesi, elektrik odası, kapalı otopark ve varsa dükkânların ihtiyaçları ayrıca eklenir. Binanın kullanım türü, yapım tarihi ve özel bölümleri sonucu değiştirebileceği için kesin sayıyı yetkili bir yangın güvenliği firmasıyla ya da itfaiyenin yerinde incelemesiyle doğrulamanızı öneririz. Kayseri'de itfaiyenin uygunluk süreci için itfaiye yangın uygunluk raporu yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi yere hangi tür söndürücü?

Yerleştirme kuralları

• Söndürücüler kolayca görülebilecek ve ulaşılabilecek yerlerde, kaçış yollarının yakınında bulunmalı.
• Duvara asılı olmalı; tutamağın yerden yüksekliği yönetmelikte belirtilen sınırı (yaklaşık 90 cm) aşmamalı ki herkes kolayca indirebilsin.
• Önüne ayakkabılık, bisiklet, saksı ya da koli konmamalı.
• Yerini gösteren işaret levhası asılmalı; karanlıkta görünür levha tercih edilmeli.
• Güneş alan cam önü, kalorifer yanı ve donma riski olan açık alanlar tercih edilmemeli.
• Kapalı dolap içine konacaksa dolabın kilitsiz olduğu ve üzerinde işaret bulunduğu kontrol edilmeli.

Kontrol, bakım ve dolum takibi

Söndürücülerin muayene ve bakımı TS ISO 11602-2 standardına göre yapılır. Pratikte yönetim üç düzeyde takip yapar:

1. Düzenli gözle kontrol (yönetim/görevli): Cihaz yerinde mi, mührü ve pimi sağlam mı, basınç göstergesi yeşil bölgede mi, gövdede ezik ya da paslanma var mı?
2. Yıllık bakım (yetkili firma): Hizmet yeterlilik belgesine sahip firmaca bakım yapılır ve cihazın üzerine bakım tarihini gösteren etiket yapıştırılır.
3. Dolum: Kullanılan, basıncı düşen ya da mührü açılan cihaz mutlaka yeniden doldurulur; kullanılmamış cihazlar ise standarttaki ve üreticinin belirttiği periyotlarla yenilenir.

Firmadan, her cihazın seri numarasını, yerini, bakım ve dolum tarihini gösteren bir liste isteyin. Bu liste, sigorta ve itfaiye incelemelerinde işinizi kolaylaştırır. Diğer bina kontrolleriyle birlikte tek takvimde görmek için binada periyodik kontroller tablosu yazımıza bakın.

Sık yapılan hatalar

• Bütün binaya tek bir cihaz koyup "yönetmeliğe uyduk" demek.
• Elektrik panosunun yanına tozlu cihaz koymak; panoya en uygun olanı karbondioksitli söndürücüdür.
• Bakım etiketinin tarihine bakmamak; yıllardır bakım görmemiş cihaz sahte güven hissi verir.
• Çocukların kurcalaması ya da hırsızlık riskine karşı cihazları kilitli odaya kaldırmak.
• Satın alırken uygunluk işareti ve üretici etiketi olmayan cihaz tercih etmek.
• Kullanılan cihazı, "biraz toz kaldı" diye yerine geri asmak; basıncı düşen cihaz ikinci yangında çalışmayabilir.
• Dükkân ve işyerlerinin kendi bölümlerindeki söndürücüyü ortak alan sayısına katmak. İşyeri bağımsız bölümünün içindeki cihaz, o bölümün malikinin ya da kullanıcısının sorumluluğundadır; ortak alan hesabının yerine geçmez.
• Bakım firmasının eski cihazı alıp yerine ne koyduğunu kontrol etmemek; seri numarası listeyle karşılaştırılmalıdır.

Bu hataların çoğu, yönetici değiştiğinde dosyanın devredilmemesinden kaynaklanır. Söndürücü listesini, son bakım raporunu ve firma bilgilerini devir tutanağına ekleyin.

Sakinlere kısa bilgi notu

Binamızın her katında, merdiven sahanlığında yangın söndürücü bulunmaktadır. Kullanım için: pimi çekin, hortumu ateşin dibine yöneltin, tetiğe basın ve yanan yüzeyi süpürür gibi tarayın. Kullanılan ya da basıncı düşmüş cihazı lütfen yönetime bildirin. Elektrik panosu yangınlarında önce elektriği kesin, mümkünse karbondioksitli cihazı kullanın. Büyüyen yangında söndürmeye çalışmayın; binayı boşaltın ve 112'yi arayın.

Söndürücü sayısını, türlerini ve bakım takvimini binanız için çıkarmak isterseniz Kuzey Bina Yönetimi, yangın güvenliği hizmeti kapsamında yerinde inceleme yapıp bir eksik listesi hazırlayabilir.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; binanıza özgü yükümlülükleri itfaiye ya da yetkili yangın güvenliği firmasıyla teyit edin.