Ortak alan elektrik faturası neden bu kadar yüksek? Kontrol listesi

Kısa cevap: Ortak alan elektriği beklenenden yüksekse önce faturadaki tüketimin gerçek mi tahmini mi okunduğuna bakılır; ardından sırasıyla hidrofor, kalorifer ve sirkülasyon pompaları, asansör, aydınlatma otomatikleri ve ortak hatta bağlı olmaması gereken kullanımlar kontrol edilir. Son olarak abonelik tarifesi ve varsa reaktif enerji bedeli incelenir. Çoğu binada sebep tek bir arızalı cihaz ya da sürekli açık kalan bir devredir.

1. Önce faturayı okuyun

Teknik kontrolden önce faturada şunlara bakın:

• Okuma türü: Endeks gerçek okuma mı, tahmini mi? Önceki aylar tahmini okunup birikmişse tek bir ayda büyük fatura gelir.
• Tüketim (kWh): Tutara değil, tüketime bakın; tarife değişikliği tutarı tek başına artırabilir.
• Dönem gün sayısı: Fatura dönemi her zaman aynı uzunlukta değildir.
• Tarife grubu ve abone grubu: Ortak alan aboneliğinin hangi grupta göründüğünü kontrol edin.
• Reaktif bedel satırı: Faturada reaktif enerji bedeli varsa ayrı bir sorun vardır (aşağıda).

Son on iki ayın tüketimini yan yana bir tabloya yazın. Artış tek ayda mı, yoksa yavaş yavaş mı geldi? Ani artış genellikle arızaya, yavaş artış ise eskiyen ekipmana işaret eder.

2. Sayaç testi: bina “boşken” sayaç dönüyor mu?

Gece geç bir saatte, aydınlatmalar söndüğünde ve asansör beklemedeyken ortak sayacın göstergesini birkaç dakika izleyin. Hiçbir ortak cihazın çalışmaması gereken bir anda tüketim devam ediyorsa:

1. panodaki sigortaları tek tek kapatıp hangi devrede tüketimin durduğunu bulun,
2. bu işi yetkili bir elektrikçiyle yapın; ana panoda kendiniz çalışmayın,
3. bulunan devreyi ve tarihini not edin.

Panonun genel durumu için ortak elektrik panosu kontrol listesi yazımıza bakabilirsiniz.

3. Cihaz cihaz kontrol listesi

Ortak prizden elektrikli araç şarj edilmesi son yıllarda sık görülen bir sebeptir. Bu konuda nasıl karar alınacağını otoparkta elektrikli araç şarjı yazımızda anlattık.

4. Ortak hatta bağlı olmaması gereken kullanımlar

Eski binalarda tesisat yıllar içinde değişir ve bazı daireler, dükkânlar ya da kapıcı dairesi ortak hatta bağlı kalabilir. Ayrıca çatıya kurulan anten, baz istasyonu ya da reklam aydınlatması ortak sayaçtan besleniyor olabilir.

• Kapıcı dairesinin elektriği kimin sayacından geçiyor?
• Zemin kattaki dükkânın tabelası ya da deposu ortak hatta mı?
• Çatıdaki kiracı cihazların (anten, baz istasyonu) ayrı sayacı var mı?

Böyle bir bağlantı tespit edilirse, yetkili elektrikçiyle ayrılmalı ve geçmiş tüketim için ilgili kişiyle yazılı olarak konuşulmalıdır. Kişi itiraz ederse konu genel kurul gündemine alınır; uzlaşma olmazsa hukuki yol için avukata danışılır. Bilinçli olarak sayaç dışında enerji kullanımı ise ayrı ve ciddi bir konudur; dağıtım şirketine bildirim gerekebilir.

5. Tarife ve reaktif bedel

Ortak alan aboneliğinin hangi tarife grubunda olduğu, birim fiyatı doğrudan etkiler. Abonelik yıllar önce farklı bir grupta yapılmış olabilir; dağıtım ve tedarik şirketinden aboneliğin doğru grupta olup olmadığını yazılı olarak sorun. Tek zamanlı ve çok zamanlı tarifeden hangisinin binanızın kullanım saatlerine uygun olduğu da değerlendirilebilir.

Asansör, hidrofor ve pompalar gibi motorlu yükü fazla olan binalarda, mevzuatın öngördüğü sınırların aşılması hâlinde faturaya reaktif enerji bedeli yansıyabilir. Bu durumda çözüm genellikle bir elektrik mühendisinin incelemesiyle uygun kompanzasyon düzeninin kurulmasıdır. Faturanızda bu satır varsa konuyu mutlaka bir uzmana inceletin.

6. Bulduktan sonra: kalıcı önlemler

• Aylık tüketimi işletme defterinin yanında ayrı bir tabloda izleyin.
• Aydınlatmada zaman saati, hareket sensörü ve verimli lambalar kullanın.
• Pompa ve hidroforun bakımını yıllık takvime bağlayın.
• Bulguları ve yapılan işi genel kurulda kısa bir notla anlatın; “elektrik neden arttı” sorusu tekrar gelmez.

Kat malikleri “fatura neden bu kadar” diye sorduğunda

Fatura arttığında kat maliklerine kısa bir yazılı açıklama yapılabilir. Örnek duyuru:

“Sayın kat malikleri, … ayı ortak alan elektrik tüketimi önceki aylara göre belirgin biçimde artmıştır. Yapılan kontrolde artışın … (ör. hidrofor genleşme tankındaki arıza nedeniyle pompanın sürekli çalışması) kaynaklı olduğu tespit edilmiş, … tarihinde onarım yapılmıştır. Fatura ve servis formu yönetimde incelemeye açıktır. Önümüzdeki ayların tüketimi izlenerek sizinle paylaşılacaktır.”

Kat maliki tarafındaysanız ve açıklama alamıyorsanız, son on iki ayın ortak elektrik faturalarını yazılı olarak isteyin; tüketim ve tarife satırlarını karşılaştırmak, sorunun yönetimden mi, cihazdan mı kaynaklandığını çoğu zaman gösterir.

Bir haftalık eylem planı

1. 1. gün: Son on iki ayın faturalarını tabloya dökün, okuma türüne bakın.
2. 2. gün: Gece sayaç testini yapın.
3. 3–4. gün: Elektrikçiyle devre devre kontrol; hidrofor, pompa, otomatik ve zaman saatleri.
4. 5. gün: Ortak hatta bağlı yabancı kullanım var mı, yerinde bakın.
5. 6. gün: Tarife ve reaktif bedel için dağıtım ve tedarik şirketine yazılı başvuru.
6. 7. gün: Bulguları ve yapılacak işleri kat maliklerine duyurun.

Kuzey Bina Yönetimi teknik ekibi, ortak alan tüketimini düzenli izler ve ani artışlarda yerinde kontrol yapar. Faturanız açıklanamayacak kadar yükseldiyse teknik bakım ve onarım hizmetimiz için keşif talep edebilirsiniz.