Genel kurulda düzeni bozan kişi toplantıdan çıkarılabilir mi?

Kısa cevap: Kat Mülkiyeti Kanunu'nda bir kat malikinin toplantıdan çıkarılmasını düzenleyen açık bir hüküm yoktur ve malikin toplantıya katılma ve oy kullanma hakkı esastır. Divan başkanı düzeni sağlamakla görevlidir: uyarır, söz sırasını yönetir, ara verir ve olanları tutanağa geçirir. Çıkarma, toplantının sürmesini fiilen imkânsız kılan durumlarda son çaredir ve tartışmalıdır; tehdit ya da şiddet varsa kolluk çağrılır.

Kimin hakkı var, kimin yok?

Önce düzeni bozan kişinin kim olduğuna bakın; yaklaşım buna göre değişir:

Kiracının katılımı için ayrıca kiracı genel kurula katılabilir mi yazımıza bakabilirsiniz.

Divan başkanının basamakları

Divan başkanı toplantının hakemidir (seçimi için bkz. divan başkanı seçimi). Düzen bozulduğunda şu sırayı izlemek hem hukuken savunulabilir hem de ortamı yatıştırır:

1. Kuralı hatırlatın: Söz sırası, konuşma süresi ve gündeme bağlı kalma.
2. Kişiyi adıyla uyarın: Sakin ve kısa; “Sayın ..., sözünüzü kesiyorsunuz, sıranız gelecek.”
3. Uyarıyı tutanağa yazdırın: Saat ve olayın kısa tarifiyle.
4. Söz hakkını o madde için sınırlayın: Konuşma süresi kurulca belirlendiyse uygulayın.
5. Ara verin: On beş dakikalık bir ara çoğu gerginliği çözer.
6. Gündem sırasını değiştirmeyi önerin: Gerilim tek bir maddeden çıkıyorsa o maddeyi sona bırakın.
7. Toplantıyı ileri tarihe bırakın: Sağlıklı oylama yapılamıyorsa, yeniden çağrıyla toplanmak riskli bir kararı zorlamaktan iyidir.

Çıkarma neden son çare?

Bir kat malikini salondan çıkarmak, o malikin oy hakkını fiilen elinden almak demektir. Malik çıkarıldıktan sonra alınan kararlar, iptal davasında “katılım hakkının engellendiği” iddiasıyla tartışılabilir. Konu kanunda açıkça düzenlenmediği için yargı yorumuna açıktır.

Bu nedenle çıkarma kararı düşünülüyorsa:

• Önceki basamakların denendiği tutanakta açıkça görünmeli,
• Karar divanca değil, mümkünse kurulun oyuyla verilmeli,
• Malikin isterse yerine vekil bırakabileceği ya da oyunu yazılı bildirebileceği söylenmeli,
• Çıkarılan malikin önemli kararları etkileyecek oyu varsa, o kararlar ertelenmelidir.

Hakaret, tehdit, eşyaya zarar verme ya da fiziki saldırı varsa durum artık toplantı düzeni değil, kolluk konusudur. 155 aranır; tanıklar ve varsa kayıt saklanır.

Oylama karışırsa: Yeniden sayım

Gürültülü bir toplantıda en büyük risk, oyların yanlış sayılmasıdır. El kaldırarak yapılan oylamada salon karıştıysa, sonucu ilan etmeden önce şunları yapın:

• Oylamayı tekrarlayın ve her oyu daire numarasıyla okuyarak kâtibe yazdırın.
• Kabul, ret ve çekimser sayılarının hazirundaki katılımcı sayısıyla tuttuğunu kontrol edin.
• Bir malik sayıma itiraz ederse, itirazı ve yeniden sayım sonucunu tutanağa yazın.
• Kritik kararlarda (yönetici seçimi, büyük harcama) gerekirse imzalı oy pusulası kullanın.

Sayımın doğruluğu, düzeni bozan kişinin sonradan “kararlar usulsüz alındı” iddiasına karşı en güçlü savunmadır.

Toplantıdan sonra ne yapılmalı?

Olay toplantıyla bitmeyebilir. Aynı kişinin bina içinde de gerginlik yaratması ihtimaline karşı:

1. Tutanağın ilgili bölümünü ve tanık bilgilerini ayrı bir dosyada saklayın.
2. Kişiye, olayın tekrarlanmaması rica edilen ölçülü bir yazı gönderin; yazıda suçlama değil olgu yer alsın.
3. Olay kişilik haklarına saldırı ya da tehdit içeriyorsa, mağdur olan kişi kendi adına hukuki yollara başvurabilir; yönetim bu konuda kişisel şikâyetin yerine geçmez.
4. Bir sonraki toplantının başında konuşma kurallarını yazılı olarak dağıtın.

Tutanağa nasıl yazılır?

Duygusal değil, olgusal yazın. Örnek:

Saat 15.20'de gündemin 4. maddesi görüşülürken [daire no] numaralı bağımsız bölüm maliki [ad soyad], söz sırası beklemeden yüksek sesle konuşmaya devam etmiş, divan başkanınca iki kez uyarılmıştır. Toplantıya 15.25'te on beş dakika ara verilmiş, 15.40'ta kaldığı yerden devam edilmiştir.

“Saldırgan tavırlar sergiledi”, “her zamanki gibi” gibi yorum içeren ifadelerden kaçının; bunlar sonradan kişilik hakları tartışması doğurur.

Önleyici önlemler

• Toplantının başında, gündeme geçmeden konuşma kurallarını (süre, söz sırası) oylayın.
• Gergin geçmesi beklenen maddeler için önceden bilgi notu dağıtın; sürpriz rakamlar öfkeyi artırır.
• Divan başkanını taraf olmayan, sakin bir kişiden seçin; büyük sitelerde dışarıdan bir kolaylaştırıcı düşünülebilir.
• Kayıt alınacaksa toplantı başında bildirin ve onay alın (bkz. genel kurul kayda alınabilir mi).

Toplantıdan sonra kararların geçerliliği tartışılıyorsa uyuşmazlığı sulh hukuk mahkemesi çözer; avukata danışmanız önerilir.

Gergin geçmesi beklenen toplantılarda tarafsız divan desteği ve düzenli bir oturum akışı için Kuzey Bina Yönetimi ile genel kurul organizasyonu konusunda görüşebilirsiniz.