KuzeyBina YönetimiTeknik ve güvenlikİçindekiler
Kısa cevap: Az ve orta katlı sıradan bir konut apartmanında, daire içleri ve ortak alanlar için merkezi yangın algılama ve alarm sistemi genellikle zorunlu değildir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik bu zorunluluğu bina yüksekliği ve kullanım türüne bağlı eşiklerle getirir: yüksek konut binaları, karma kullanımlı binalar ve belirli otoparklar bu kapsama girebilir. Doğalgazlı kazan dairelerinde ise gaz alarm cihazı ve otomatik gaz kesme vanası, kazan dairesinin şartları arasında yer alır.
Önce terimler: neyi soruyoruz?
- Yangın algılama ve uyarı sistemi: Bir panele bağlı duman/ısı dedektörleri, yangın ihbar butonları ve sirenlerden oluşan merkezi sistem.
- Bağımsız duman alarmı: Pille çalışan, tek başına öten, panele bağlı olmayan cihaz; daire içinde bireysel önlem olarak kullanılır.
- Gaz alarm cihazı: Doğalgaz kaçağını algılayıp uyaran, genellikle otomatik kesme (selenoid) vanasını kapatan cihaz.
- Karbonmonoksit dedektörü: Yanma kaynaklı zehirli gazı algılar; duman dedektörünün yerini tutmaz, o da onun yerini tutmaz.
Hangi binada ne zorunlu? Genel tablo
| Bina / bölüm | Yangın algılama | Not |
|---|---|---|
| Az katlı, yalnız konut kullanımlı apartman | Genellikle zorunlu değil | Taşınabilir söndürücü ve kaçış yolu şartları yine geçerli |
| Yüksek konut binası | Yönetmelikteki yükseklik eşiklerine göre ortak alanlarda ve gerektiğinde daha geniş kapsamda zorunlu olabilir | Proje aşamasında belirlenir |
| Zemin katları işyeri olan karma bina | İşyeri bölümünün türü ve alanına göre zorunlu olabilir | Konut ve işyeri bölümleri arasında ayırma şartları da vardır |
| Kapalı otopark | Alan ve kat sayısına göre algılama ve/veya söndürme sistemi gerekebilir | Ayrıntı: kapalı otoparkta sprinkler |
| Doğalgazlı kazan dairesi | Gaz alarm cihazı ve otomatik kesme vanası | Gaz dağıtım şirketinin teknik şartları da uygulanır |
Tablodaki eşikler yönetmelikte bina yüksekliği, alan ve kullanım sınıfına göre ayrıntılı olarak düzenlenmiştir ve zaman içinde değişiklik görebilir. Kendi binanızın durumunu yapı ruhsatı ekindeki proje ve itfaiye görüşüyle teyit edin.
Kazan dairesi: en sık atlanan yükümlülük
Merkezi ısıtmalı binalarda en kritik nokta kazan dairesidir. Doğalgazlı kazan dairelerinde aranan temel güvenlik donanımı şunlardır:
- Gaz kaçağını algılayan gaz alarm cihazı,
- alarm durumunda gazı otomatik kesen selenoid vana,
- kazan dairesi dışında, kapı yakınında acil durum kesme düzeni,
- yeterli alt ve üst havalandırma menfezleri,
- kapı dışında uygun tür yangın söndürücü.
Bu cihazların varlığı yetmez; düzenli test edilmeleri gerekir. Gaz alarmının test düğmesine basıldığında vananın gerçekten kapandığını kaloriferci ya da yetkili firma her sezon başında kontrol etmelidir. Kazan dairesi kuralları için kazan dairesi güvenlik kuralları yazımıza, gaz kokusunda yapılacaklar için gaz kokusu geldiğinde ne yapılır yazımıza bakabilirsiniz.
Zorunlu değilse ne yapılabilir?
Yasal zorunluluk olmaması, hiçbir şey yapılmayacağı anlamına gelmez. Yangınların önemli bir kısmı geceleri, sakinler uyurken büyür; erken uyarı can kaybını azaltan temel önlemlerden biridir. Yönetim ve kat malikleri için uygulanabilir seçenekler:
- Ortak alan için: Merdiven sahanlıkları, bodrum, depo ve çatı arasına bağımsız ya da kablosuz birbirine bağlı duman alarmı. Bu bir genel kurul kararıyla ortak gider olarak yapılabilir.
- Daire içi için: Her malikin kendi dairesine, özellikle yatak odası koridoruna bağımsız duman alarmı takması. Yönetim bunu zorunlu tutamaz ama tavsiye edebilir.
- Soba ya da şofben kullanılan dairelerde: Karbonmonoksit dedektörü. Ayrıntı: sobalı binada karbonmonoksit riski.
Daire içine yönetim kararıyla cihaz takılması, malikin bağımsız bölümüne müdahale anlamına geldiği için rızaya bağlıdır. Ortak alan için alınacak kararda ise maliyet, bakım ve pil değişiminin kimde olacağı açıkça yazılmalıdır.
Duman alarmı nereye takılır, nereye takılmaz?
Yanlış yere takılan alarm ya hiç ötmez ya da sürekli yanlış alarm verip sökülür. Ortak alanda ve dairelerde uygulanabilecek temel kurallar:
| Uygun yer | Kaçınılacak yer |
|---|---|
| Merdiven sahanlığının tavanı, mümkünse orta noktası | Duvar-tavan köşesi (hava dolaşmaz, duman geç ulaşır) |
| Bodrum koridoru, depo ve çatı arası girişi | Kazan dairesi ve mutfak gibi buhar ya da yemek dumanı olan yerler (buralarda ısı dedektörü daha uygundur) |
| Daire içinde yatak odalarına açılan koridor | Banyo kapısının hemen yanı, cam önü, klima ve aspiratör ağzı |
| Kapalı otoparkta proje ve yetkili firmanın belirlediği noktalar | Egzoz dumanının yoğunlaştığı rampa ağızları (yanlış alarm riski) |
Bağımsız alarmların test düğmesi ayda bir denenmeli, pil durumu kontrol edilmeli ve cihaz üreticinin belirttiği kullanım ömrü dolduğunda yenilenmelidir. Ortak alana takılan cihazların hangi tarihte, kim tarafından test edildiği basit bir listeyle kayıt altına alınırsa, bakımın aksadığı hemen görülür. Cihaz seçerken ürünün uygunluk işaretini ve ilgili standarda uygunluğunu satıcıdan sorun.
Örnek kurul kararı
Binamızın merdiven sahanlıklarına, bodrum katına ve depo bölümüne toplam ... adet duman alarmı takılmasına; alınan teklifler arasından ... firmasının teklifinin kabulüne; bedelin ortak gider olarak arsa payına göre paylaştırılmasına; cihazların aylık test edilmesi ve yılda bir pil kontrolünün yönetim tarafından yaptırılmasına; daire içlerine cihaz takılmasının kat maliklerine tavsiye edilmesine katılanların ... oyuyla karar verilmiştir.
Kurulu sistemin bakımı
Binanızda merkezi yangın algılama sistemi varsa, panelde arıza ışığı yanarken sistemi susturup bırakmak en tehlikeli alışkanlıktır. Yetkili firmayla bakım sözleşmesi yapın; dedektörlerin düzenli test edilmesini, panel arıza kayıtlarının incelenmesini ve test sonuçlarının yazılı raporlanmasını isteyin. Sık yanlış alarm veren sistem, sakinlerin gerçek alarmı da görmezden gelmesine yol açar; çözüm sistemi kapatmak değil, nedenini bulmaktır. Panelin bulunduğu yere, arıza ya da alarm durumunda kimin aranacağını gösteren kısa bir talimat asın ve panel anahtarını yalnız yetkili kişilerde tutun.
Kuzey Bina Yönetimi, yangın güvenliği ve kalorifer ve doğalgaz yönetimi hizmetleri kapsamında kazan dairesi güvenlik donanımını ve algılama sistemlerinin bakımını takip edebilir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; binanıza özgü zorunluluklar için proje, itfaiye ve gaz dağıtım şirketinin şartları esastır.
Kuzey Bina Yönetimi tarafından hazırlandı. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; binanıza özel durum için bize danışın.
