KuzeyBina YönetimiTeknik ve güvenlikİçindekiler
Kısa cevap: Kazan dairesi depo değildir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve gaz dağıtım şirketlerinin teknik esasları uyarınca kazan dairesinde sürekli çalışan alt ve üst havalandırma, doğalgazlı sistemlerde gaz alarm cihazına bağlı otomatik kesme vanası, dışarıdan ulaşılabilen acil durdurma düzeni, yangın söndürme cihazı ve uygun kapı bulunmalıdır. Kazan dairesine eşya, yakıt dışı yanıcı madde ve ilgisiz kişi girmez; düzenin sağlanması yöneticinin sorumluluğundadır.
Olmazsa olmaz donanımlar
| Donanım | Neden gerekli? |
|---|---|
| Alt ve üst havalandırma açıklıkları | Yanma havası sağlar, olası gaz birikmesini önler; asla kapatılmaz |
| Gaz alarm cihazı ve otomatik kesme (selenoid) vanası | Kaçakta gazı otomatik keser (doğalgazlı sistemler) |
| Kapı dışında acil durdurma butonu ve ana gaz vanası | İçeri girmeden sistemi durdurmayı sağlar |
| Yangına dayanıklı, dışa açılan kapı | Yangının yayılmasını geciktirir, kaçışı kolaylaştırır |
| Uygun tip ve yeterli sayıda yangın söndürücü | İlk müdahale |
| Ortama uygun elektrik tesisatı ve aydınlatma | Kıvılcım riskini azaltır |
| Görünür yerde kullanma talimatı ve acil telefonlar | Kriz anında doğru adım |
Kazan dairesinin boyutu, kapı yapısı ve havalandırma kesitleri projede belirlenir. Projeye uygun olmayan bir değişiklik (havalandırmanın kapatılması, kapının değiştirilmesi) gaz kesintisine ve sorumluluğa yol açabilir.
Kazan dairesinde yasak olanlar
- Eski mobilya, boya, tiner, lastik, karton ve benzeri eşyaların depolanması,
- Bisiklet, motosiklet veya yakıt bidonu bırakılması,
- Havalandırma menfezlerinin soğuk girmesin diye kapatılması,
- Kazan dairesinin çamaşır kurutma, atölye ya da kapıcının özel deposu olarak kullanılması,
- Sigara içilmesi ve açık alevle çalışılması (yetkili servis kontrollü sıcak işler hariç),
- Yetkisiz kişilerin içeri girmesi; kapı kilitli tutulmalı, anahtar yönetici ve görevlide olmalı,
- Katı yakıtlı sistemlerde yakıtın kazanın önüne gelişigüzel yığılması.
Kazan dairesi binanın ortak yeridir; bir kat maliki burayı kendi deposu gibi kullanamaz. Ortak yer kullanımı hakkında çatı arası, bodrum ve ortak yerler yazımız ayrıntı verir.
Kim neyden sorumlu?
- Yönetici: Kazan dairesinin düzeni, bakım sözleşmesi, kontrollerin yaptırılması, kayıtların tutulması.
- Kazanı işleten görevli (kaloriferci, kapıcı): Günlük kontrol, kullanım talimatına uyum, anormallikleri bildirme. Belge şartı için kaloriferci sertifikası yazımıza bakın.
- Yetkili servis: Brülör ayarı, emniyet elemanlarının testi, yıllık bakım.
- Kat malikleri: Gideri karşılamak; kazan dairesine eşya koymamak.
Kontrol listesi: ne zaman ne bakılır?
| Sıklık | Kontrol |
|---|---|
| Her gün (sezonda) | Gaz kokusu, olağandışı ses, su basıncı ve sıcaklık göstergeleri, kapı kilidi, havalandırma açık mı |
| Her hafta | Ortamda eşya birikmiş mi, söndürücü yerinde mi, sızıntı izi var mı |
| Her ay | Gaz alarmının test butonu (üretici talimatına göre), acil durdurma butonu erişilebilir mi |
| Sezon öncesi | Yetkili servisle kazan ve brülör bakımı, emniyet ventili, genleşme deposu, baca kontrolü |
| Yıllık | Gaz alarm cihazının ve kesme vanasının servis testi, yangın söndürücü dolum ve kontrolü, elektrik tesisatı ölçümü |
Her kontrolün tarih ve imzayla bir deftere ya da forma yazılması, olası bir kazada bakımın yapıldığının kanıtıdır.
Yıllık bakımı yapan servisle yazılı bir sözleşme yapmak da bu listenin parçasıdır. Sözleşmede en az şunlar yer almalıdır: bakıma dahil ekipman (kazan, brülör, pompalar, gaz alarmı, kesme vanası, genleşme deposu), sezon öncesi bakım tarihi, arıza çağrısında müdahale düzeni, parça değişiminde yöneticinin yazılı onayı ve her ziyarette imzalı servis formu. Servis formunda “emniyet elemanları test edildi” ifadesinin yanında hangi elemanın test edildiği tek tek yazmalıdır. Kışın en soğuk günde arıza çıktığında kimi arayacağınızı sözleşme önceden belirlemiş olur. Servis formlarını sezon sonunda bir dosyada toplayıp bir sonraki bakımda servise gösterin; tekrarlayan arızalar bu sayede kolayca fark edilir.
Gaz kokusu veya alarm durumunda
- Kazan dairesine girmeden, dışarıdaki acil durdurma butonuna basın ve ana gaz vanasını kapatın.
- Elektrik düğmelerine, şaltere dokunmayın; kıvılcım çıkarabilecek hiçbir şey yapmayın.
- Kapı ve pencereleri açarak ortamı havalandırın.
- 187 Doğalgaz Acil hattını arayın; gerekirse 112'yi arayın.
- Yetkili ekip “güvenli” demeden sistemi yeniden çalıştırmayın.
Daireler için genel adımlar gaz kokusu geldiğinde ne yapılır yazısındadır.
Sık yapılan hatalar
- Arıza veren gaz alarmını “sürekli ötüyor” diye fişten çekmek,
- Kazan dairesi anahtarını kimin taşıdığını bilmemek; gece arızasında kapı açılamaz,
- Bakım firmasından rapor almadan ödeme yapmak,
- Kazan dairesi tavanından geçen ve yalıtımı bozulmuş kabloları görmezden gelmek.
- Kazan dairesine açılan bir kapıyı ya da pencereyi, yanına depo veya oda yapmak için örmek; havalandırma ve kaçış yolu birlikte kaybolur.
Eşya temizliği çoğu binada “bunu kim koydu?” tartışmasıyla tıkanır. Yöntem basittir: Kazan dairesindeki eşyaların fotoğrafını çekin, sahiplerine belirli bir süre vererek kaldırmalarını yazılı olarak duyurun ve süre sonunda sahiplenilmeyen eşyanın nasıl değerlendirileceğine kat malikleri kurulunda karar verin. Duyuruyu panoya asıp fotoğrafını saklamak, sonradan çıkabilecek “eşyamı attınız” şikâyetine karşı yönetimi korur. Kat maliklerinden biri eşyasını kaldırmamakta ısrar ederse, ortak yerin amacına aykırı kullanımı nedeniyle yazılı ihtar ve gerekirse sulh hukuk mahkemesi yolu açıktır.
Yangın söndürücülerin kontrol ve dolum takibi kazan dairesi kadar binanın diğer ortak alanları için de geçerlidir; ayrıntılar için apartmanda yangın tüpü yazımıza bakabilirsiniz.
Kapıya asılacak örnek levha metni
“KAZAN DAİRESİ – GİRİŞ YALNIZ YETKİLİ GÖREVLİYE AİTTİR. Eşya bırakmak, sigara içmek ve havalandırmaları kapatmak yasaktır. Gaz kokusunda içeri girmeyin; acil durdurma butonuna basın ve 187'yi arayın. Sorumlu görevli: …… Tel: …… Yönetim: ……”
Kazan dairesinin sezon hazırlığını, bakım sözleşmesini ve kontrol kayıtlarını Kuzey Bina Yönetimi sizin adınıza düzenli yürütebilir; ayrıntılar kalorifer ve doğalgaz yönetimi sayfamızda.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; kazan dairesinin projeye uygunluğu için gaz dağıtım şirketine ve yetkili mühendise danışın.
Kuzey Bina Yönetimi tarafından hazırlandı. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; binanıza özel durum için bize danışın.
