Kayseri'de kömürlü kalorifer yasak mı? Yakıt kuralları

Kısa cevap: Bunun tek ve kalıcı bir cevabı yoktur; hangi bölgede hangi yakıtın kullanılabileceğini her ısınma sezonu için Kayseri Valiliği bünyesindeki Mahalli Çevre Kurulu kararları belirler. Doğalgaz şebekesinin ulaştığı bölgelerde merkezi sistemlerde katı yakıta kısıtlama getirilmesi yaygın bir uygulamadır. Kömür kullanılmasına izin verilen yerlerde de yalnız belgeli, kurallara uygun yakıt kullanılabilir; aykırılık Çevre Kanunu kapsamında idari para cezasına yol açabilir.

Kararı kim veriyor?

Konunun dayanağı, Çevre Kanunu ile Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği'dir. Yönetmelik genel çerçeveyi çizer; il ölçeğinde ayrıntıyı ise Mahalli Çevre Kurulu belirler:

• Hangi bölgelerde katı yakıt kullanılabileceği,
• Kullanılabilecek kömürün özellikleri (ısıl değer, kükürt oranı gibi),
• Kazanların yakılma saatleri ve yakma kuralları,
• Satıcıların taşıması gereken belgeler ve denetim usulü.

Kararlar genellikle ısınma sezonu öncesinde yayımlanır ve sezondan sezona değişebilir. Güncel kararı Kayseri Valiliği ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün duyurularından ya da belediyenin çevre biriminden teyit edin. Bu yazı genel çerçeveyi verir; somut karar için o yılın metni esas alınır.

Binanız hangi durumda?

Kömür yakılabiliyorsa uyulacak kurallar

1. Belgeli yakıt: Kömür, kurul kararındaki özellikleri taşıyan ve satıcının yasal belgeleriyle satılan yakıt olmalıdır. Fatura ve belgeleri saklayın; denetimde istenir.
2. Yetkili ateşçi: Kalorifer kazanını, ateşçi belgesi (kaloriferci sertifikası) olan kişi yakmalıdır. Ayrıntı: kaloriferci sertifikası zorunlu mu.
3. Yakma tekniği: Kazana bir kerede fazla yakıt atılmaması, yakma saatlerine uyulması; yoğun ve koyu duman, hem kirlilik hem verim kaybı işaretidir.
4. Baca temizliği ve kazan bakımı: Sezon öncesi yapılmalı, kayda geçirilmelidir. Baca temizliği belgesi denetimde sorulabilir.
5. Depolama: Kömür, kazan dairesinde yangın ve havalandırma kurallarına uygun, kazandan ayrı bir bölümde tutulmalıdır.

Denetim ve ceza

Denetim, Valilik ve İl Müdürlüğü ile belediyelerin ekipleri tarafından yapılabilir. Denetçiler genellikle yakıtın belgesine, kazan dairesinin durumuna, ateşçinin belgesine ve bacadan çıkan dumana bakar; gerektiğinde yakıttan numune alır. Kurala aykırılıkta Çevre Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanabilir; ceza binanın yönetimi adına düzenlenir. Kaçak ya da belgesiz yakıt satan kişiye de ayrıca yaptırım uygulanır, ama bu alıcının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Ceza ortak giderden mi ödenir, yoksa belgesiz yakıt alan yönetici mi karşılar? Yöneticinin özen yükümlülüğünü ihlal ettiği durumlarda kat maliklerinin ona rücu etmesi gündeme gelebilir; bu yoruma açık bir konudur.

Yönetici için sezon öncesi kontrol listesi

• Bu sezonun Mahalli Çevre Kurulu kararını okudum, binamın bölgesine düşen hükmü not ettim.
• Yakıtı belgeli satıcıdan aldım, faturayı ve belgeleri dosyaladım.
• Ateşçinin belgesinin bir örneğini aldım.
• Kazan bakımı ve baca temizliği yapıldı, tutanağı var.
• Kazan dairesinin havalandırması, yangın tüpü ve kapısı kontrol edildi.
• Sakinlere yakma saatleri ve şikâyet kanalı duyuruldu.

Doğalgaza geçiş kararı

Katı yakıt kısıtı gelen ya da gelmesi beklenen binalarda doğalgaza dönüşüm, genel kurulun gündemine alınmalıdır. Merkezi sistemi doğalgaza çevirmek ile bireysel kombiye geçmek farklı kararlardır ve farklı çoğunluk, maliyet ve proje gerektirir. Masrafın nasıl paylaşılacağı için doğalgaz dönüşümü masraf paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Gider nasıl paylaşılır?

Merkezi sistemde yakıt gideri, yönetim planında öngörülen esasa göre paylaşılır; plan yoksa Kat Mülkiyeti Kanunu'nun ortak gider kuralları uygulanır. Belgeli ve daha kaliteli yakıtın birim fiyatı daha yüksek olabilir; bu fark, yakıt avansı hesaplanırken dikkate alınmalıdır. Ceza riskini göze alarak belgesiz yakıtla tasarruf etmeye çalışmak, kat maliklerinin ortak menfaatine aykırıdır ve yöneticiyi kişisel sorumlulukla karşı karşıya bırakabilir.

Doğalgaza geçmiş binalar için hatırlatma

Kazan doğalgaza çevrilmiş olsa bile eski kömür deposu, kül çukuru ve eski baca bağlantıları çoğu binada olduğu gibi durur. Bu alanların temizlenmesi, kullanılmayan baca ağızlarının usulüne uygun kapatılması ve depo alanının yanıcı eşya deposuna dönüşmemesi gerekir. Doğalgazlı kazan için de periyodik bakım ve baca kontrolü sürer; yakıt değişti diye kontroller ortadan kalkmaz.

Karbonmonoksit riski

Kömürlü kazan ve sobalarda yanma eksik olduğunda kokusuz ve renksiz karbonmonoksit gazı oluşabilir. Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve uyku hâli gibi şikâyetler birden fazla kişide aynı anda görülürse ortam hemen terk edilmeli, havalandırılmalı ve 112 aranmalıdır. Kazan dairesinde ve sobalı dairelerde karbonmonoksit dedektörü kullanılması önerilir. Sobalı binalar için karbonmonoksit riski yazısını okuyun.

Sık yapılan hatalar

• Geçen sezonun kararını bu sezon için de geçerli saymak,
• Ucuz diye faturasız ya da belgesiz kömür almak,
• Kömürü kazanın hemen yanına, yanıcı malzemelerle birlikte istiflemek,
• Ateşçinin belgesinin süresini ve geçerliliğini kontrol etmemek,
• Komşudan gelen duman şikâyetini kayda almadan geçiştirmek.

Şikâyet gelirse ne yapılır?

Komşu binalardan ya da sakinlerden yoğun duman şikâyeti gelirse önce kazan ve baca kontrol ettirilmeli, yakıtın kalitesi ve yakma tekniği gözden geçirilmelidir. Şikâyeti yapan kişiye yazılı cevap verilmesi, sorunun ciddiye alındığını gösterir ve olası bir denetimde yönetimin elini güçlendirir. Sorun yapısal ise, örneğin baca yüksekliği ya da kazanın eskiliği, çözüm için kurul kararı ve bütçe gerekir.

Kazan dairesinin yakıt, bakım ve belge düzenini bir elden yürütmek isterseniz Kuzey Bina Yönetimi kalorifer ve enerji yönetimi hizmetiyle sezon boyunca takibi üstlenebilir.