Kayseri'de çöp ve geri dönüşüm: apartmanın yükümlülükleri

Kısa cevap: Kayseri'de evsel çöp, binanın bağlı olduğu ilçe belediyesinin toplama programına göre, ağzı bağlı poşetlerle ve yalnızca belirlenen konteynerlere bırakılmalıdır. Kâğıt, plastik, cam ve metal gibi geri dönüştürülebilir atıklar ayrı toplanır; pil, atık yağ, elektronik eşya ve moloz evsel çöpe atılmaz. Binanın içindeki düzeni (çöpün kaçta, kim tarafından, nereye çıkarılacağı) yönetim planı ve kat malikleri kurulu kararı belirler.

Sorumluluk kimde?

Çöp konusunda iki ayrı kural seti vardır ve ikisi birbirini tamamlar:

• Belediyenin kuralları: Toplama günleri ve saatleri, konteyner yerleri, geri dönüşüm kumbaraları, büyük hacimli atık ve moloz alımı. Bunlara uyulmaması belediye zabıtasının idari para cezası uygulamasına konu olabilir.
• Binanın iç kuralları: Kapı önüne ne zaman çöp konulacağı, kapıcının toplama saatleri, merdivenlerde poşet bırakılmaması, çöp odasının temizliği. Bunlar yönetim planına ya da kat malikleri kurulu kararına dayanır ve Kat Mülkiyeti Kanunu'ndaki komşuluk yükümlülükleriyle desteklenir.

Yönetici, belediyenin kurallarını binaya duyurmak ve iç düzeni kurmakla görevlidir; ancak bir sakinin sokağa gelişigüzel bıraktığı çöpün cezası o kişiye aittir.

Önce belediyeden öğrenilecekler

Melikgazi, Kocasinan ve Talas başta olmak üzere ilçelerde toplama düzeni mahalleye göre değişebilir. Yönetici, aşağıdaki bilgileri ilçe belediyesinin temizlik işleri biriminden ya da internet sitesinden alıp binanın panosuna asmalıdır:

1. Mahallenizde evsel çöpün toplandığı gün ve saat aralığı,
2. Binaya en yakın konteyner ve geri dönüşüm kumbarasının yeri,
3. Eski eşya (koltuk, yatak, dolap) için alım günü veya randevu yolu,
4. Tadilat molozunun nasıl ve nereye bırakılacağı,
5. Elektronik atık ve atık pil toplama noktaları.

Neyi nereye atmalı?

Lavaboya dökülen yağ, binanın ortak pis su hattında tıkanmanın en yaygın sebeplerinden biridir; tıkanıklığın masrafı da bütün binaya yansır (pis su borusu tıkanıklığında masraf).

Büyük siteler ve sıfır atık

Sıfır Atık Yönetmeliği, belirli büyüklükteki toplu konut alanları ve siteler için atıkların kaynağında ayrı toplanmasına yönelik bir yönetim sistemi kurulmasını öngörür. Hangi büyüklükteki sitelerin bu kapsamda olduğu ve başvuru adımları zamanla güncellenebildiği için, çok bloklu bir sitenin yöneticisi durumu il çevre müdürlüğünden ya da belediyeden teyit etmelidir. Kapsamda olmasanız bile; her blok girişine ayrı geri dönüşüm kutusu koymak, belediyeyle alım günü belirlemek ve sakinlere bir kez yazılı bilgi vermek düşük maliyetli bir başlangıçtır.

Bina içi çöp düzeni için örnek karar

Kat malikleri kurulunda aşağıdaki gibi bir karar alınıp karar defterine yazılabilir:

"Binamızda evsel atıklar ağzı bağlı poşetle, her gün saat ..:.. ile ..:.. arasında kapı önüne bırakılacak ve kapıcı tarafından toplanacaktır. Bu saatler dışında merdiven boşluğuna, sahanlığa ve asansöre çöp bırakılmayacaktır. Geri dönüştürülebilir atıklar giriş katındaki ayrı kutuya atılacaktır. Tadilat molozu ve büyük eşyalar ortak alanlarda bekletilmeyecek, malik tarafından belediye usulüne göre kaldırılacaktır."

Kapıcı yoksa, saatleri belediyenin toplama programına göre ayarlayıp sakinlerin çöpü doğrudan konteynere götürmesini kural hâline getirin.

Çöp odası, konteyner alanı ve hijyen

Bazı apartmanlarda bodrumda ya da giriş katında bir çöp odası, sitelerde ise bloklara ait konteyner alanları bulunur. Bu alanlar ortak yerdir ve temizliği, ilaçlanması, kokunun önlenmesi yönetimin görevidir. Pratik bir düzen için:

• Çöp odasının kapısı kapalı tutulmalı, havalandırması açık olmalı; içeride çöp gece bekletilmemelidir.
• Konteyner alanı haftalık temizlik planına yazılmalı, sızıntı yapan konteyner için belediyeden değişim istenmelidir.
• Haşere sorunu varsa ilaçlama düzenli yaptırılmalı; ayrıntılar için Kayseri'de apartman ilaçlama başvurusu yazımıza bakabilirsiniz.
• Temizlik sırasında kullanılan ürünler etiketine göre kullanılmalı; çamaşır suyu asla tuz ruhu gibi asitli ürünlerle ya da amonyaklı temizleyicilerle karıştırılmamalıdır, zehirli gaz açığa çıkabilir.
• Çöp odasına geri dönüşüm için ayrı, etiketli kutular koymak, karışık atığı azaltır.

Kapıcısı olmayan binada düzen

Kapıcı yoksa çöpü kapı önünde toplamak çoğu zaman sorun üretir: poşetler sabaha kadar merdivende bekler, koku ve haşere oluşur. Bu binalarda en uygulanabilir kural, "her sakin kendi çöpünü belediyenin toplama saatinden önce doğrudan konteynere götürür" kuralıdır. Kurulda bu kural karara bağlanmalı ve yeni taşınan herkese yazılı olarak verilmelidir. Yaşlı ya da hareket kısıtı olan sakinler için komşular arasında gönüllü bir yardımlaşma planı yapılabilir; bu tür bir düzen zorunlu tutulamaz ama çoğu binada kendiliğinden işler.

Temizlik firmasıyla çalışan binalarda ise firmanın çöp toplama saatleri sözleşmeye yazılmalı ve belediyenin toplama programıyla uyumlu olmalıdır.

Kurala uymayan sakine ne yapılır?

1. Önce sözlü ya da yazılı nazik bir hatırlatma yapın; çoğu sorun yeni taşınanların kuralı bilmemesinden çıkar.
2. Tekrar ederse kat malikine (kiracıysa hem kiracıya hem ev sahibine) yazılı ihtar gönderin.
3. Sokağa ya da yeşil alana çöp bırakılıyorsa durumu belediye zabıtasına bildirin; ceza vermek yöneticinin değil, belediyenin yetkisidir.
4. Süreklilik kazanan ve sağlık sorunu yaratan durumlarda kat malikleri adına sulh hukuk mahkemesine başvurma yolu vardır (komşudan gelen koku ve çöp).

Kapıya isim yazılı uyarı asmak ya da kişiyi WhatsApp grubunda teşhir etmek, kişisel verilerin korunması açısından sorun yaratabilir; uyarıyı kişiye özel yapın.

Çöp saatleri, kapıcı düzeni ve ortak alan temizliğini kurallara bağlamak isterseniz Kuzey Bina Yönetimi ekibi temizlik hizmetleri kapsamında binanız için bir düzen önerebilir.