Riskli yapı ilan edilen binada elektrik ve su ne zaman kesilir?

Kısa cevap: Riskli yapı tespiti kesinleştiği gün elektrik, su ve doğalgaz kesilmez. 6306 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği'ne göre önce maliklere binayı yıktırmaları için süre verilir; bu süre içinde yıkım yapılmaz ve idare tahliye-yıkım aşamasına geçerse, idarenin ilgili kurumlara yazısı üzerine abonelikler kesilir ve yeni abonelik verilmez. Yani kesinti, sürecin sonuna doğru ve idari bir işlemle gelir; apartman yönetimi kendi kararıyla hizmet kesemez.

Aşama aşama ne olur?

Yıktırma için verilen süre ve uzatma imkânları, yönetmelikte yapılan değişikliklerle zaman içinde farklılaşmıştır. Kendi dosyanızdaki süreyi tebligat yazısında ve il müdürlüğünde kontrol edin.

Kesintiyi kim yapar?

Kesinti kararı idareye aittir; il müdürlüğü ya da yetki verilmişse belediye, elektrik dağıtım şirketine, su idaresine ve doğalgaz dağıtım şirketine yazı gönderir. Kurumlar bu yazı üzerine binadaki abonelikleri kapatır. Yönetici ya da kat malikleri kurulu “artık riskliyiz, suyu keselim” diye karar alamaz; hele binada yaşayan varsa bu, aidat borcunda olduğu gibi kanuni olmayan bir yoldur. Bu ilkeyi aidat borcu yüzünden daire satılır mı ve benzeri yazılarımızda da vurguluyoruz: hizmeti kesmek yönetimin aracı değildir.

Kişisel abonelikler için de aynı kural geçerlidir: dairelerin elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri malik ya da kiracı adınadır. Taşınan sakinin kendi aboneliğini kapatması, son faturayı ödemesi ve güvence bedelinin iadesini istemesi kendi sorumluluğundadır. Yönetimin yapabileceği, bunu bir hatırlatma listesiyle herkese duyurmaktır.

Bina yönetimi için kapanış kontrol listesi

Tahliye takvimi netleştiğinde ortak hizmetlerin kapanışı da planlanmalıdır. Aksi hâlde boş binada abonelik bedeli, kaçak tüketim ya da donan tesisat gibi gereksiz masraflar doğar.

1. Ortak elektrik aboneliği: Son endeksi fotoğraflayın, kapanış talebini yapın, güvence bedelinin iadesini isteyin.
2. Ortak su / depo: Hidrofor ve depoyu boşaltın; kışa denk geliyorsa donma riskine karşı tesisatı tahliye edin.
3. Kazan dairesi doğalgaz aboneliği: Merkezi sistemde aboneliğin kapatılması ve gaz vanasının mühürlenmesi için dağıtım şirketiyle randevu alın.
4. Asansör: Bakım firmasına sözleşme feshini yazılı bildirin; asansörü kilitleyip enerjisini kestirin.
5. Kapıcı ve personel: İş sözleşmesinin sona erme sürecini, ihbar ve kıdem yükümlülüklerini önceden hesaplayın (kapıcıyı işten çıkarma ve ihbar süresi).
6. Hesap kapanışı: Son gelir-gider tablosunu çıkarın, avans farklarını maliklere ve kiracılara iade edin, belgeleri saklayın.

Yıktırma süresi içinde binada yaşanıyorsa

Riskli yapı tespitinden sonra da sakinler bir süre binada oturmaya devam eder. Bu dönemde bina yönetiminin önceliği, riski büyütecek durumları önlemektir:

• Taşıyıcı sistemi zayıflatabilecek tadilatları (duvar kırma, kolon kesme) durdurun; bu konuyu taşıyıcı kolon kesen komşu yazımızda ayrıntılı ele aldık.
• Çatıda ve teraslarda ağır yük biriktirilmesini engelleyin; kışın kar yükünü de izleyin.
• Asansör, kazan dairesi ve elektrik panosu bakımlarını “nasılsa yıkılacak” diye bırakmayın; insanlar binada yaşadıkça güvenlik yükümlülükleri sürer.
• Deprem sonrası çatlak, oturma ya da kapı-pencere sıkışması gibi belirtiler görülürse binayı boşaltıp ilgili kurumlara haber verin.

Sakinlere örnek duyuru

“Değerli sakinlerimiz, binamız [tarih] tarihinde riskli yapı olarak tespit edilmiş ve maliklere yıktırma için [tarih] tarihine kadar süre verilmiştir. Bu tarihe kadar elektrik, su ve doğalgaz hizmetleri devam edecektir. Süre sonunda idarenin yazısıyla abonelikler kesilecektir. Taşınma tarihinizi yönetime bildirmenizi, aidat ve avans hesabınızı kapatmak için [tarih]'e kadar yönetimle görüşmenizi rica ederiz. Ayrıntılı bilgi için yöneticiye ulaşabilirsiniz.”

Duyuruyu panoya asmak yetmez; kiracılara ve binada oturmayan maliklere yazılı olarak da ulaştırın. Tarihlerin herkes tarafından aynı şekilde bilinmesi, son haftalardaki karışıklığın büyük kısmını önler.

Bina hâlâ doluyken kesinti gelirse

Bazen bazı sakinler süre dolduğu hâlde binayı boşaltmaz. Bu durumda kesinti, idarenin tahliyeyi sağlamak için kullandığı araçlardan biridir; kolluk yardımıyla tahliye de gündeme gelebilir. Binada kalan sakinin, özellikle yaşlı ya da hasta biri olması hâlinde, sosyal hizmet birimleri ve belediyeyle iletişime geçmek insani bir sorumluluktur. Tahliyeye karşı hukuki bir itiraz ya da dava varsa, dava açılmış olması kendiliğinden yürütmeyi durdurmaz; durumu avukatınızla değerlendirin.

Yıkım ve yeniden yapım sırasında abonelikler

Eski binanın abonelikleri kapatıldıktan sonra şantiye için gereken elektrik ve su, yüklenicinin adına açılan geçici (şantiye) abonelikleriyle sağlanır. Bu aboneliklerin bedeli ve sayaç sorumluluğu, kat karşılığı sözleşmesinde aksi yazmıyorsa yükleniciye aittir; sözleşmede bunu açıkça yazmak tartışmayı önler. Eski aboneliklerden kalan borç ya da güvence bedeli iadesi ise malikler ve eski yönetim arasında kapanış hesabında çözülür. Yeni bina tamamlandığında her bağımsız bölüm için yeni abonelikler, iskân alındıktan sonra açılır; ortak alan abonelikleri için yeni yönetimin kurulması gerekir. Yeni binadaki ilk adımlar için yeni binada ilk yönetim adımları yazımız bir yol haritası sunar.

Sık yapılan hatalar

• Tespit çıkar çıkmaz aidat toplamayı bırakmak: bina boşalana kadar ortak giderler devam eder.
• Kazan dairesi aboneliğini kapatmadan binayı terk etmek.
• Kapıcının iş sözleşmesini son gün sözlü olarak bitirmek.
• Kiracıların avans ve depozito hesaplarını kapatmadan dağılmak (bkz. kentsel dönüşümde kiracının hakları).

Dönüşüme giren bir binanın kapanışı, açılışı kadar düzen ister. Kuzey Bina Yönetimi, abonelik kapatmalardan son hesap dökümüne kadar kapanış işlerinde yöneticiye destek olur; takviminizi birlikte çıkarmak için bize ulaşabilirsiniz.