Kombi bacası cepheden çıkarılabilir mi? Kurallar ve izin

Kısa cevap: Hermetik (yoğuşmalı ve denge bacalı) kombilerin bacası, gaz dağıtım şirketinin teknik esaslarındaki mesafe ve konum kurallarına uyulduğu sürece dış duvardan çıkarılabilir; bacaya bağlanması gereken eski tip cihazlar ise cepheden çıkarılamaz. Ancak dış cephe binanın ortak yeridir; bu nedenle teknik uygunluğun yanında kat maliklerinin onayı da gerekir. Kat Mülkiyeti Kanunu ortak yerlerdeki değişiklikler için diğer kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arar; zorunlu ısınma ihtiyacı söz konusu olduğunda yargı kararları farklı değerlendirme yapabildiğinden konu yoruma açıktır.

Önce teknik soru: cihazınız hangi tip?

Gaz dağıtım şirketlerinin teknik esasları; baca çıkışının pencere, kapı, balkon, havalandırma açıklıkları ve yaya yoluna olan mesafelerini ayrıntılı biçimde düzenler. Bu mesafeler şirketin güncel şartnamesinden ve projeyi çizen sertifikalı firmadan teyit edilmelidir; proje onaylanmadan gaz açılmaz.

Hukuki soru: kimin onayı gerekir?

Dış duvar, cephe ve görünüm kat maliklerinin ortak mülkiyetindedir. Bu nedenle:

• Yönetim planına bakın: Bazı yönetim planları, kombi bacası ve klima gibi cephe kullanımlarını önceden düzenler.
• Kat maliklerinin rızası: Kanunun ortak yerlerdeki değişiklik kuralına göre beşte dört yazılı rıza aranır. Uygulamada birçok bina, tip bir çözüm belirleyerek (konum, renk, boru uzunluğu) genel kurulda topluca karar alır.
• Yoruma açık nokta: Isınma zorunlu bir ihtiyaçtır ve hermetik baca çoğu durumda tek teknik çözümdür. Mahkemeler, cepheye zarar vermeyen ve teknik kurallara uyan çıkışlarda onay verilmemesini hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirebilir. Her olay ayrı incelendiği için kesin bir sonuç söylenemez.
• Belediye: Cephenin genel görünümünü değiştiren uygulamalarda yerel imar kuralları da devreye girebilir.

Yapılabilir / yapılamaz

Kat maliki için adım adım

1. Sertifikalı iç tesisat firmasına keşif yaptırın; baca çıkışının nerede olacağını projede gösterin.
2. Yönetime yazılı başvuru yapın; projenin veya krokinin bir örneğini ekleyin.
3. Yönetici, konuyu kat maliklerinin onayına sunar; tip bir çözüm için genel kurul gündemine alabilir.
4. Onay yazılı alınır ve karar defterine işlenir.
5. Montajı sertifikalı firma yapar; cephe deliği ve yalıtım usulüne uygun kapatılır.
6. Gaz dağıtım şirketinin kontrolünden sonra cihaz kullanılmaya başlanır.

Mantolamalı binalarda ek bir dikkat gerekir. Yalıtım levhası delindiğinde etrafının yalıtım sistemine uygun malzemeyle kapatılmaması, zamanla nem girmesine ve sıva çatlamasına yol açar; bu hasar yıllar sonra ortaya çıktığında kimin delik açtığı tartışılır. Bu yüzden onay kararına “montaj sonrası cephe onarımının malik tarafından, yalıtım sistemine uygun malzemeyle yapılacağı” cümlesini eklemek ve iş bittiğinde fotoğrafla teslim almak, ileride doğabilecek tazminat tartışmasını baştan çözer. Aynı kararda boru renginin cephe rengine uygun olması ve yoğuşma suyunun gidere bağlanması da şart olarak yazılabilir.

Örnek başvuru metni

“Bina Yönetimine: …… numaralı bağımsız bölümün maliki olarak, dairemde kullanılacak hermetik kombinin bacasının ekteki projede gösterilen noktadan dış cepheye çıkarılması için kat maliklerinin onayını talep ediyorum. Montaj, gaz dağıtım şirketinin teknik esaslarına uygun olarak sertifikalı firma tarafından yapılacak; cephede oluşabilecek hasar tarafımca giderilecektir. Gereğini arz ederim.”

Onay çıkmazsa ya da komşu itiraz ederse

Pratikte en sık yaşanan iki durum vardır. Birincisinde kat malikleri, teknik olarak uygun olsa bile cephenin görünümü gerekçesiyle onay vermez. İkincisinde baca takıldıktan sonra bir komşu, atık gazın penceresine geldiğini söyleyerek itiraz eder.

• Onay verilmezse: Malik, önce alternatif bir konum (arka cephe, ışıklık dışı bir duvar, mevcut bacaya uygun bağlantı) için sertifikalı firmadan görüş almalıdır. Alternatif yoksa ve ısınma ihtiyacı başka yolla karşılanamıyorsa, kat maliki sulh hukuk mahkemesinden izin isteyebilir. Mahkeme teknik bilirkişi raporuna göre karar verir; sonucu önceden kesin söylemek mümkün değildir.
• Komşu itiraz ederse: Yönetim, montajı yapan firmadan çıkışın teknik esaslara uygun olduğuna dair yazılı açıklama ister. Uygunsuzluk varsa malikten düzeltme istenir. Uygun olduğu hâlde şikâyet sürüyorsa baca ucunun yönü veya uzatma parçası gibi teknik iyileştirmeler değerlendirilebilir.
• Onaysız takılmışsa: Önce yazılı ihtar yapılır, süre verilir. Sonuç alınamazsa yönetim kat malikleri adına sulh hukuk mahkemesine başvurabilir.

Her iki durumda da tartışmayı kişiselleştirmemek, teknik raporlara ve yazılı yazışmaya dayanmak işi kolaylaştırır.

Yönetici için uyarılar

• Onaysız açılmış bir baca deliği için önce yazılı ihtar yapılır; çözülmezse sulh hukuk mahkemesine başvurulabilir.
• Komşudan gelen “duman penceremize geliyor” şikâyeti ciddiye alınmalı; sertifikalı firmaya yerinde inceleme yaptırılmalıdır.
• Merkezi sistemden kombiye geçen binalarda bu konuyu daire daire değil, tek bir genel kurul kararıyla çözmek tartışmayı önler. Ayrıntı için merkezi ısıtmadan kombiye geçiş yazımıza bakın.

Cephe kullanımına ilişkin benzer bir konu için klima dış ünitesi cephe izni yazısı da yol gösterir. Genel kurul kararını ve yönetim planına eklenecek cephe kuralını hazırlamada Kuzey Bina Yönetimi destek olabilir; yönetim planı hazırlama sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; teknik uygunluk için gaz dağıtım şirketine ve sertifikalı firmaya, uyuşmazlıkta avukata danışın.