Kışın donan su sayacı ve borunun masrafı kime ait?

Kısa cevap: Belirleyici soru, donan parçanın kime ait olduğudur. Her dairenin kendi sayacı varsa, sayaç ve sayaçtan sonraki daire tesisatı o dairenin abonesinin sorumluluğundadır; su idaresinin abonelik koşulları da sayacın dondan korunmasını genellikle aboneye bırakır. Binanın ortak ana sayacı, sayaçtan önceki ortak hat, kolon ve depo-hidrofor bağlantıları ise ortak yerdir; buradaki don hasarı ortak gider olarak paylaşılır.

Önce sınırı çizin: ortak hat nerede bitiyor?

Kat Mülkiyeti Kanunu, su tesisatının ana hatlarını ortak yerler arasında sayar; bağımsız bölümün içindeki tesisat ise o bölümün malikine aittir. Sayaçlı sistemlerde pratik sınır çoğunlukla dairenin sayacıdır. Ancak binanın yapılış biçimi farklı olabilir; sayaçlar bodrumda topluca duruyor, daire hatları duvar içinden yukarı çıkıyor olabilir. Bu durumda her borunun hangi daireye hizmet ettiğine bakılır.

Sınırın tartışmalı olduğu binalarda (örneğin bodrumdan geçen bir boru birden fazla daireyi besliyorsa) kat malikleri kurulunda karar alınması ve tesisat şemasının çıkarılması, her kış tekrar eden tartışmaları önler.

Kiracı mı öder, malik mi?

Abonelik kiracı adınaysa, sayaçla ilgili su idaresi bedeli kiracıya tahakkuk eder. Kiracı ile malik arasındaki paylaşım ise kira sözleşmesine ve hasarın nedenine bağlıdır: kiracının özensizliğiyle (örneğin pencereyi açık bırakıp evi günlerce boş bırakması) donan sayaç kiracıya, yapının yalıtımsızlığından kaynaklanan sorunlar ise malike yüklenebilir. Bu ayrım somut olaya göre değişir; uyuşmazlıkta sulh hukuk mahkemesi yoluna gidilebilir.

Sayaç dondu ya da boru patladı: ilk yarım saat

1. Vanayı kapatın. Daire hattıysa sayaç vanasını, ortak hatsa ana vanayı. Ana vananın yerini bütün sakinlerin bilmesi gerekir.
2. Elektriği kontrol edin. Su elektrik panosuna ya da prizlere ulaşıyorsa ilgili sigortayı kapatın.
3. Su idaresini arayın. Kayseri'de su ve kanalizasyon hizmetini KASKİ yürütür; sayaç değişimi ve şebeke tarafındaki arızalar için idarenin arıza hattına bildirin.
4. Fotoğraflayın. Patlayan yer, sayaç numarası, hasar gören eşya ve alt kat tavanı.
5. Yönetime ve etkilenen komşulara yazılı bildirin. Su alt kata indiyse hasar tespiti birlikte yapılır.
6. Donmuş boruyu çözerken açık alev kullanmayın. Saç kurutma makinesi, ılık bez gibi yavaş yöntemler tercih edilir; ani kaynar su da boruyu çatlatabilir.

Alt kata su indiyse zarar kimin?

Komşunun gördüğü zarar, suyun kaynaklandığı yerin sahibine yönelir. Daire hattından gelen suda o dairenin maliki, ortak hattan gelen suda kat malikleri birlikte muhataptır. Konut sigortası ya da bina sigortasında dahili su teminatı varsa hasar sigortaya bildirilir. Kolon kaynaklı hasarlarda paylaşımın nasıl yapıldığını kolon borusu patlayınca masraf yazımızda ayrıntılı anlattık.

Boş daireler en büyük risk

Kış boyunca boş kalan daireler, özellikle dönem arası boşalan öğrenci evleri ve satılık daireler, don hasarının en sık görüldüğü yerlerdir. Isıtılmayan dairede tesisat donar, sayaç çatlar, su fark edilmeden günlerce alt kata akabilir. Yönetici şunları isteyebilir ve duyurabilir:

• Uzun süre boş kalacak dairenin sayaç vanasının kapatılması,
• Kombili dairelerde kombinin don koruma modunda açık bırakılması,
• Malikin acil durumda ulaşılabilecek bir telefon ve gerekirse güvendiği birine yedek anahtar bırakması,
• Pencerelerin kapalı olduğunun kontrolü.

Yönetici, malikin izni olmadan daireye giremez; acil su baskınında öncelik ana vananın kapatılması ve malike ulaşılmasıdır. Sınırlar için yönetici dairelere girebilir mi yazısına bakın.

Ekimde yapılacak don önleme listesi

• Bodrumdaki sayaç dolaplarının kapakları sağlam mı, yalıtım malzemesi yerinde mi?
• Bodrum ve kazan dairesi pencerelerinde kırık cam var mı?
• Dış cepheden geçen, açıkta kalan borular yalıtılmış mı?
• Bahçe musluğu ve sulama hattı boşaltıldı mı?
• Su deposu ve hidrofor odası dondan korunuyor mu? Bkz. hidrofor ve su deposu hizmeti.
• Ana vananın yeri işaretlendi, panoya yazıldı mı?

Sık yapılan hata, sayaç dolabını kırık bırakmak ya da bodrum kapısını havalandırma için açık tutmaktır. Ayazda açık kalan bir kapı, bütün sayaçları bir gecede dondurabilir.

Kat malikleri kurulunda alınabilecek örnek karar

Her kış aynı tartışmayı yaşamamak için kurul, tesisat sınırını ve boş daire kurallarını bir kararla yazıya dökebilir. Aşağıdaki metni binanıza göre uyarlayabilirsiniz:

Binamızın su tesisatında, şebeke bağlantısından her bağımsız bölümün sayacına kadar olan hatlar, ana vana, kolon, su deposu ve hidrofor bağlantıları ortak yer kabul edilir; bunlardaki arıza ve don hasarı ortak giderden karşılanır. Sayaç ve sayaçtan sonraki daire hattındaki arıza ve don hasarı ilgili bağımsız bölüme aittir. Kış döneminde bir aydan uzun süre boş kalacak bağımsız bölümlerin malikleri, sayaç vanasını kapatmayı ve yönetime acil durumda ulaşılabilecek bir telefon numarası bildirmeyi kabul eder.

Karar, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun ortak yer ve gider paylaşımına ilişkin kurallarını değiştiremez; yalnız binadaki uygulamayı netleştirir. Yönetim planına aykırı bir paylaşım öngörülecekse yönetim planı değişikliği için gereken çoğunluk aranır.

Su idaresiyle yazışmada dikkat

Sayaç değişiminde idare, sökülen sayacın durumunu ve değişim nedenini bir tutanakla kayda alır. Bu tutanağın bir örneğini isteyin; ileride bedelin kime ait olduğu tartışılırsa ilk bakılacak belge budur. Sayaç değişiminde son endeksin doğru kaydedildiğini de kontrol edin.

Binanızın tesisat sınırlarını netleştirmek ve kış öncesi don kontrolünü planlamak için Kuzey Bina Yönetimi ekibinden keşif talep edebilirsiniz.