Doğalgaz iç tesisat kontrolü: kim, ne zaman yaptırmalı?

Kısa cevap: Servis kutusuna kadar olan hat gaz dağıtım şirketinin; servis kutusundan sonraki iç tesisat ise bina ve abonelerin sorumluluğundadır. Ortak kolon hattı tüm kat maliklerinin ortak tesisatıdır ve takibi yöneticinin işidir; daire içindeki tesisat ve cihazlar kat malikine aittir. Konutlar için her yıl tekrarlanan genel bir yasal test zorunluluğu yoktur; ancak yeni tesisatta, her değişiklikte ve kaçak şüphesinde sertifikalı firmanın yapacağı sızdırmazlık testi şarttır.

Sınır nerede başlar, nerede biter?

Kesin sınırı gaz dağıtım şirketinin teknik şartnamesi ve abonelik sözleşmesi belirler. Binanızdaki durum farklı kurulmuşsa projeye bakmak gerekir.

Kontrol zorunlu mu?

Doğal gaz piyasası mevzuatı ve dağıtım şirketlerinin teknik esasları, iç tesisatın sertifikalı firmalarca projelendirilip yapılmasını ve gaz açılmadan önce dağıtım şirketince kontrol edilmesini zorunlu tutar. Gaz açıldıktan sonra konutlar için yıllık periyodik test öngören genel bir hüküm bulunmaz. Bu, “kontrol gerekmez” anlamına gelmez:

• Türk Borçlar Kanunu yapı malikini, yapının bozuk yapılmasından veya bakımının kusurlu olmasından doğan zarardan sorumlu tutar.
• Kat Mülkiyeti Kanunu ortak yerlerin bakım ve korunmasını yöneticinin görevleri arasında sayar.
• Bir gaz kaçağı kazasında ilk sorulacak soru, ortak tesisatın en son ne zaman ve kim tarafından kontrol edildiğidir.

Sızdırmazlık testi ne zaman şart?

1. Yeni tesisat yapıldığında, gaz açılmadan önce,
2. Kolon hattında veya daire tesisatında herhangi bir değişiklik, ek ya da tamirden sonra,
3. Uzun süre kullanılmayan tesisat yeniden açılacağında,
4. Gaz kokusu, sayaçta açıklanamayan tüketim ya da hasar (darbe, korozyon, yangın, su baskını) olduğunda,
5. Merkezi sistemden kombiye geçişte ortak hatta değişiklik yapıldığında.

Test, dağıtım şirketinin yetkilendirdiği sertifikalı iç tesisat firması tarafından basınç uygulanarak yapılır; birleşim noktaları ayrıca kontrol edilir. Test sonucu yazılı alınmalıdır. Gaz kokusu varken test beklenmez: önce gaz kokusunda yapılacaklar uygulanır ve 187 Doğalgaz Acil hattı aranır.

Yöneticinin kolon hattı kontrol listesi

Teknik test uzman işidir; ama gözle kontrolü yönetici veya görevlendirdiği personel düzenli yapabilir:

• Kolon hattı boyalı mı, pas ve korozyon izi var mı?
• Boru kelepçeleri yerinde, hat sallanmıyor mu?
• Bina ana kesme vanası ve kat vanaları erişilebilir, önleri kapalı değil mi?
• Kolon hattı bir dolap veya şaft içindeyse havalandırma açıklığı kapatılmamış mı?
• Hattın üzerine kablo, anten kablosu ya da eşya asılmış mı?
• Vanaların hangi daireye ait olduğu etiketli mi?
• Tadilat yapan dairelerde gaz hattına izinsiz müdahale var mı?

Bu kontrolü sonbaharda, ısıtma sezonu başlamadan yapmak ve sonucu bir forma yazmak iyi bir alışkanlıktır.

Daire içindeki tesisat için yönetici ne yapabilir?

Yönetici dairelere girip denetim yapamaz; daire içi tesisat malikin sorumluluğundadır. Ancak şunları yapabilir ve yapmalıdır:

• Sezon öncesinde kat maliklerine kombi bakımı ve hortum kontrolü hatırlatması göndermek,
• Tadilat bildiriminde gaz hattına müdahale edilecekse sertifikalı firma ve dağıtım şirketi onayı şartını yazılı hatırlatmak,
• Bir dairede gaz kokusu bildirilirse acil hattı aramak ve ortak vanayı kapatmak.

Bir daire, kolon hattından kendi dairesine giden hatta izinsiz değişiklik yaptıysa (örneğin mutfağı taşırken hattı uzattıysa) bu artık yalnız o dairenin sorunu değildir; ortak hattın güvenliğini de etkiler. Yönetici bu durumda kat malikine yazılı olarak sertifikalı firma raporu sunmasını bildirir, gaz dağıtım şirketini bilgilendirir ve gerekirse sulh hukuk mahkemesine başvurur.

Masrafı kim öder?

Ortak giderlerin hangi esasa göre (arsa payı veya eşit) paylaştırılacağı yönetim planına ve Kat Mülkiyeti Kanunu'nun gider paylaşımı kuralına göre belirlenir. Doğalgaza geçiş sürecindeki masraflar için doğalgaz dönüşümü masraf paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Kolon hattını boyatmak için sertifikasız ustaya iş vermek: Boya işi masum görünür ama vana sökülüp takılıyor ya da hat yerinden oynatılıyorsa iş artık tesisat müdahalesidir.
• Kolon hattını dolapla kapatmak: Merdiven boşluğundaki hattın önüne dolap yapılırsa hem havalandırma hem acil müdahale zorlaşır; kapak yapılacaksa havalandırmalı ve kolay açılır olmalıdır.
• Test sonucunu sözlü almak: “Kaçak yok” sözü, bir uyuşmazlıkta hiçbir şey ispat etmez; tarihli ve firma kaşeli belge isteyin.
• Kiracı değişiminde bilgi vermemek: Yeni gelen sakin ana vananın ve acil hattın yerini bilmiyorsa, en basit kaçakta zaman kaybedilir. Taşınma sırasında kısa bir bilgi notu vermek yeterlidir.
• Abonelik kapatılan daireyi unutmak: Uzun süre boş kalan dairenin gazı yeniden açılırken test yapılmadan cihaz çalıştırılmamalıdır.

Sezon öncesi kullanılabilecek örnek duyuru metni:

“Sayın sakinlerimiz, ısıtma sezonu öncesinde binamızın ortak doğalgaz kolon hattı sertifikalı firma tarafından kontrol edilecektir. Kontrol günü kısa süreli gaz kesintisi olabilir. Daire içindeki kombi ve ocak bağlantılarınızın yetkili servise kontrol ettirilmesini önemle hatırlatırız. Gaz kokusu fark ederseniz elektrik düğmelerine dokunmadan pencereleri açın, vanayı kapatın ve 187'yi arayın.”

Isıtma sistemi ve kolon hattı takibini planlı yürütmek isterseniz Kuzey Bina Yönetimi, kalorifer, doğalgaz ve enerji yönetimi hizmetiyle kontrol takvimini sizin için hazırlayabilir.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; tesisata ilişkin her müdahale sertifikalı firma ve gaz dağıtım şirketi onayıyla yapılmalıdır.