Kapıcının yıllık izni ne kadar? İzindeyken yerine kim bakar?

Kısa cevap: Kapıcı, İş Kanunu'na tabi bir işçidir ve en az bir yıl çalıştıktan sonra yıllık ücretli izne hak kazanır: 1–5 yıl arası kıdemde 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az kıdemde 20 gün, 15 yıl ve üzeri kıdemde 26 gün. 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük kapıcıya 20 günden az izin verilemez. İzin süresince binanın işleri; SGK girişi yapılmış geçici bir çalışanla, faturalı hizmet alımıyla ya da kapsamı daraltılmış bir düzenle yürütülür, “tanıdık birine bakıverdirmek” ise en riskli yoldur.

İzin süresi tablosu

Bunlar kanuni alt sınırlardır; iş sözleşmesiyle daha uzun izin verilebilir, daha kısası kararlaştırılamaz. İzin süresine denk gelen hafta tatili ve resmî tatil günleri izinden sayılmaz. Kapıcı iznini başka bir yerde geçirecekse, belgelemesi şartıyla gidiş-dönüş için toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni istenebilir. Kıdem hesabında binada geçen tüm çalışma süresi esas alınır; yönetici değişmiş olması kıdemi sıfırlamaz, çünkü işveren kişi değil kat malikleridir.

İzin nasıl planlanır ve kullandırılır?

İzin dönemini işveren adına yönetici belirler, ancak kapıcının isteği de dikkate alınır. Yıllık izin, işverence bölünemez; tarafların anlaşmasıyla bölünebilir ve parçalardan biri on günden az olamaz. Kayseri'de kalorifer kazanını kapıcının yaktığı binalarda izni kalorifer sezonu dışına, yani yaz aylarına planlamak en sorunsuz yoldur.

1. Yazılı talep: Kapıcı tarih aralığını yazılı olarak bildirir.
2. Onay ve plan: Yönetici talebi değerlendirir, yerine bakacak düzeni kurar ve onayı yazılı verir.
3. Ücret: İzin ücreti, izne çıkmadan önce peşin ödenir ya da avans olarak verilir.
4. Kayıt: Yıllık izin kayıt belgesi doldurulur, kapıcıya imzalatılır ve özlük dosyasına konur.
5. Duyuru: Sakinlere izin tarihleri ve bu sürede kime ulaşılacağı panoyla bildirilir.

Yıllık izin hakkından vazgeçilemez; “izin kullanmasın, parası ödensin” anlaşması çalışma devam ederken geçerli değildir. Kullanılmayan izinlerin ücreti, ancak iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde son ücret üzerinden ödenir. Bu yüzden izinlerin her yıl kullandırılması, hem kanuni yükümlülük hem de ileride birikmiş bir izin ücreti borcuyla karşılaşmamanın yoludur. Ayrıntılı maliyet kalemleri için kapıcının brüt maliyeti yazısına bakabilirsiniz.

İzindeyken lojman ve ek işler

Kapıcı izinde olsa da lojmanda oturmaya devam eder; izin, lojman hakkını askıya almaz. İzindeki kapıcıdan çöp toplamasını ya da kaloriferi yakmasını istemek, izni fiilen kullandırmamak anlamına gelir. İzin süresince kapıcının ücretli başka bir işte çalışması kanunen yasaktır; bu tespit edilirse ödenen izin ücreti geri istenebilir.

Yerine kim bakar? Seçeneklerin karşılaştırması

Kayıt dışı yedek, en ucuz görünen ama en pahalıya patlayabilecek yoldur. Merdivende düşen ya da kazan dairesinde yaralanan sigortasız bir kişi için sorumluluk işveren sıfatıyla kat maliklerine döner. Geçici çalışanın sigorta girişi için kapıcının SGK kaydı rehberindeki adımlar aynen geçerlidir.

Masrafı kim öder?

İzin ücreti kapıcının normal ücretidir ve ortak giderdir. Yerine bakan kişinin ya da firmanın bedeli de kapıcı gideri niteliğindedir; Kat Mülkiyeti Kanunu kapıcı giderinin kat malikleri arasında eşit paylaşılmasını öngörür, yönetim planında aksi düzenleme olabilir. Geçici hizmet bedeli işletme projesinde öngörülmemişse yöneticinin harcama yetkisinin sınırlarına dikkat edilmelidir.

Sık yapılan hatalar

• İzni hiç kullandırmayıp her yıl “ikramiye” vermek: kanuni izin borcu ortadan kalkmaz.
• İzin kaydını tutmamak: uyuşmazlıkta izni kullandırdığınızı ispat yükü işverendedir.
• Bölünmüş izinde on günden kısa parçalar yapmak.
• Yedek çalışanın SGK girişini ilk gün “sonra yaparız” diye ertelemek.

İzin ücreti ve bordro

Yıllık izin ücreti, kapıcının o ayki normal ücretinden ayrı bir ödeme değildir; izindeki günler bordroda çalışılmış gibi gösterilir ve SGK prim günü eksilmez. İş Kanunu'na göre izin ücreti, kapıcı izne başlamadan önce peşin ödenir ya da avans olarak verilir. Uygulamada en basit yol, izin ayında maaşı ayın başında ödemektir.

Bordroda dikkat edilecek noktalar:

• İzin günleri “ücretli izin” olarak işaretlenir; eksik gün bildirilmez.
• Kapıcının ayni olarak sağlanan lojman, yakacak gibi hakları izinde de devam eder.
• Yerine çalışan geçici kişi için ayrı bir bordro ve prim bildirimi yapılır; iki kişinin aynı dönemde aynı işyeri dosyasında görünmesi normaldir.
• Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde her iki çalışanın gün sayısı doğru girilmelidir.

Brüt maliyetin nasıl oluştuğunu görmek için kapıcının brüt maliyet hesabı yazısındaki tabloyu kullanabilirsiniz; izin dönemindeki ek maliyet, geçici çalışanın ücreti ve primi kadardır.

Kapıcı izni kullanmak istemezse

Bazı kapıcılar ücret kaybı olmadığı hâlde izne çıkmak istemez ya da “parasını verin, çalışayım” der. Kanun bunu yasaklar: yıllık izin hakkından vazgeçilemez. Yönetici izin tarihini belirleyip yazılı bildirmeli, kapıcının izne çıkmasını sağlamalıdır. İzin kaydı tutulmadan geçen yıllar, iş sözleşmesi bittiğinde toplu bir izin ücreti alacağı olarak geri döner ve bu tutar o günkü son ücret üzerinden hesaplanır. Bu nedenle her yılın izni, o yıl içinde kullandırılmalı ve imzalı izin belgesi özlük dosyasına konmalıdır.

Örnek izin onay metni

“Binamızda kapıcı olarak çalışan [Ad Soyad]'ın [yıl] yılına ait [gün] günlük yıllık ücretli izni, [başlangıç] – [bitiş] tarihleri arasında kullandırılacaktır. İşe dönüş tarihi [tarih]'tir. İzin ücreti [tarih] tarihinde peşin ödenmiştir. İzin süresince bina hizmetleri [geçici çalışan / hizmet firması] tarafından yürütülecektir. Yönetici: [imza] — Çalışan: [imza]”

Kapıcının izin, bordro ve yedek planlamasını tek elden yürütmek isterseniz Kuzey Bina Yönetimi'nın kapıcı ve personel yönetimi hizmetine göz atabilir, binanızı yerinde görmemiz için bizi arayabilirsiniz.